ЗАЕДНИЧКИ КУПОЛ НАД ОРМУЗ: Трамп нуди поделена контрола со иранското раководство

Шокантна најава за нова геополитичка реалност пристигна директно од подножјето на претседателскиот авион на Доналд Трамп, каде тој ги откри своите планови за иднината на најкритичната точка на светот. Пред полетувањето од Флорида за Мемфис на овој 23 март 2026 година, Трамп изјави дека Ормутскиот Теснец наскоро ќе биде повторно отворен за сообраќај, но под еден специфичен услов: заедничка контрола меѓу него и иранското раководство. Оваа изјава доаѓа само неколку часа откако американскиот претседател го продолжи ултиматумот за напад врз иранската енергетска мрежа за дополнителни пет дена, оставајќи простор за она што тој го нарекува „историски договор“.

На директното прашање кој ќе го контролира протокот на нафта, Трамп одговори со својот карактеристичен стил, нагласувајќи дека контролата ќе биде поделена. „Можеби јас. Јас и ајатолахот, кој и да е тој, кој и да е следниот ајатолах“, истакна Трамп, сугерирајќи дека САД планираат директно вклучување во управувањето со овој стратешки премин. Сепак, тој појасни дека ваквата заедничка контрола не е можна со сегашната постава во Техеран, туку подразбира „многу сериозна форма на промена на режимот“ која, според неговите тврдења, веќе е во тек по големите загуби што ги претрпело иранското раководство.

Мртвиот режим и „новиот ајатолах“: Што планира Вашингтон?

Journalist:

"Who's gonna be in control of the Strait of Hormuz?"

🇺🇸🇮🇷 Trump:

"Uhhhh it'll be jointly controlled.

Maybe me. Me and the next ayatollah, whoever that is. There will also be a serious form of regime change.

Look at Venezuela."pic.twitter.com/dS9l4Af87X https://t.co/p4GkYbpDls

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) March 23, 2026

Трамп отиде чекор понатаму, тврдејќи пред новинарите дека досегашното раководство во Иран практично повеќе не постои. „Сите во режимот беа убиени“, изјави претседателот, со што дополнително ги подгреа шпекулациите за успешен внатрешен преврат или елиминација на клучните фигури во Техеран за време на конфликтот. Оваа реторика сугерира дека САД веќе подготвуваат терен за соработка со нова, прозападна струја која би прифатила поделено управување со енергетските текови во замена за прекин на воените дејствија и спас на преостанатата инфраструктура.

Доколку планот за заедничка контрола успее, тоа би значело дека Ормутскиот Теснец за првпат во историјата ќе добие статус на меѓународно заштитен коридор под директно покровителство на Вашингтон. Ова би ја елиминирало можноста Иран во иднина повторно да го користи затворањето на теснецот како средство за уцена врз глобалната економија. Трамп е убеден дека „ова ќе успее“, алудирајќи на неговиот продолжен ултиматум кој сега служи како моќен дипломатски лост за принудување на новите ирански лидери на капитулација преоблечена во „заедничка контрола“.

Пет дена до тотално отворање или тотален мрак

Светот сега со нетрпение го чека истекот на овие пет дена, кои Трамп ги остави како „грејс период“ за финализирање на преговорите. Најавата за поделена контрола со „ајатолахот“ предизвика бура од реакции во меѓународните кругови, каде многумина се прашуваат дали е воопшто возможна таква соработка по неделите на брутални воени напади. Сепак, пазарите на нафта реагираа со благ оптимизам, надевајќи се дека Трамповата опсесија со склучување договори ќе ја надвладее неговата воена реторика и ќе донесе стабилност во Персискиот Залив.

На овој 23 март 2026 година, додека претседателскиот авион полетуваше кон Мемфис, пораката беше јасна: Трамп сака да го контролира вентилот на светската енергија. Дали „новиот ајатолах“ навистина постои и дали е подготвен да го дели Ормуз со Вашингтон, ќе дознаеме многу набрзо. Едно е сигурно – Трамп не планира само да ја добие војната, туку сака да ја воспостави новата светска нафтена мапа каде САД ќе имаат последен збор за секој барел што поминува низ теснецот.