КРАЈ НА НАТО? Трамп се закани со повлекување ако сојузниците не го сопрат Иран

Ултиматум кој може да ја запечати судбината на НАТО: американскиот претседател Доналд Трамп упати брутално предупредување до сојузниците, барајќи итно воено вклучување во Ормускиот Теснец. Трамп директно ја поврза американската поддршка за Украина со иранската криза, порачувајќи им на европските лидери дека бидејќи САД ги бранеле од Русија, сега е нив ред да испратат воени бродови во зовриениот Залив. „Ако нема одговор, тоа ќе биде многу лошо за иднината на Алијансата“, изјави Трамп за „Фајненшал Тајмс“, ставајќи ги трансатлантските односи на „стаклени нозе“ додека светот се соочува со енергетски хаос.

Трамп ја менува стратегијата: САД нема да го водат конвојот сами

Иако првично најавуваше дека американската морнарица сама ќе ги придружува танкерите, Трамп направи остар пресврт. Тој сега бара формирање на меѓународна коалиција во која би учествувале седум клучни земји, вклучувајќи ги Кина, Франција и Јапонија. Според него, бидејќи овие економии најмногу зависат од нафтата што минува низ Теснецот, тие треба да го преземат и воениот и финансискиот товар за негово обезбедување. „Не можеме ние да плаќаме за заштита на туѓите танкери“, е пораката од претседателскиот авион Ер Форс Уан.

Германија и Јапонија му рекоа „НЕ“ на Вашингтон

Отпорот кон барањата на Трамп е неочекувано силен меѓу најблиските сојузници. Јапонската влада, преку министерот за одбрана Шинџиро Коизуми, експресно ја отфрли можноста за воена операција, нарекувајќи ја „правно исклучително тешка“. Сличен став зазеде и Германија. Министерот Јохан Вадефул побара од САД и Израел јасни информации за воените цели пред Берн воопшто да размисли за испраќање воени бродови, нагласувајќи дека во моментов не гледа потреба од германско учество во иранската војна.

Блокада на Теснецот: Цените на нафтата во слободен пад нагоре

Додека дипломатите преговараат, Ормускиот Теснец де факто е блокиран од иранската Револуционерна гарда уште од крајот на февруари. Со оглед на тоа што низ овој премин минува една петтина од светската нафта и гас, секој ирански напад врз танкери и постројки во Заливот предизвикува економски потреси. Министрите за надворешни работи на ЕУ денеска во Брисел ќе се обидат да најдат решение – се разгледува проширување на поморската мисија од Црвеното Море кон Ормус, во очајнички обид да се спаси европската економија без директно влегување во војна.

Иднината на НАТО на коцка

Овој конфликт на интереси го доведува НАТО во најголемата криза од неговото основање. Трамп не крие дека лојалноста ја мери низ воено учество и пари. Доколку сојузниците останат на своите позиции и одбијат да испратат флота против Иран, американскиот претседател би можел да го исполни своето заканување за ревидирање на американските обврски кон Европа. Прашањето повеќе не е само за нафтата во Ормус, туку за тоа кој навистина командува со западната одбрана во 2026 година.