Весна Љ.
Аватар од ќелија наместо градоначалник
Велиај се наоѓа во притвор од февруари 2025 година, соочен со обвиненија за корупција и перење пари поднесени од албанското Специјално обвинителство (СПАК). И покрај тоа, тој останува законски признат градоначалник на главниот град, продолжува да потпишува официјални документи и назначил двајца заменици кои оперираат по негови насоки.
-
La Linea v6
699 ден
524.25 ден
Најновиот шок во албанската јавност уследи откако на неговиот официјален профил на Инстаграм беше објавено видео со синтетички аватар. Дигитално создадениот лик, стоејќи пред знамињата на Албанија и Општина Тирана, ги наведе неговите достигнувања и повтори ветување дека ќе обезбеди бесплатни училишни оброци за децата.
Правни преседани и АИ во политиката
Вонредните избори за Тирана требаше да се одржат минатиот ноември, но беа откажани откако Уставниот суд пресуди дека Велиај не може да биде разрешен надвор од нормалните демократски процеси. Тој ќе остане официјален градоначалник до локалните избори во првата половина на 2027 година.
Критичарите го сметаат овој потег за надреален развој во политиката, кој отвора сериозни прашања за легалноста и етичноста на вештачката интелигенција, но тој се надоврзува на неколку слични контроверзи во земјата и светот:
- Албанскиот виртуелен министер: Во 2025 година, премиерот Еди Рама ја претстави „Диела“ – првиот виртуелен АИ-министер задолжен за тендери. Проектот се соочи со скандал кога жената чиј лик беше искористен јавно се спротивстави.
- Глобални примери: АИ аватари од затвор или домашен притвор веќе користеа поранешниот пакистански лидер Имран Кан (2023) и бразилскиот претседател Жаир Болсонаро.
- Домашни паралели: Во македонски контекст, управувањето со институција од притвор потсетува на случајот со Катица Јанева, која од затвор потпиша предавање на предметите од СЈО на државното обвинителство.
„Мојата заложничка ситуација трае веќе 20 месеци и можам да ве поздравам само со вештачка интелигенција. Дадов обврска што никогаш нема да ја заборавам: храна во училиштата. Ќе го одржам ова ветување дури и од оваа ќелија каде што ме затворија“, порачува АИ-клонот на Велиај.
