ЗАМКАТА НА ТРАМП: Си-ен-ен тврди дека претседателот не може да излезе од војната со Иран

Анализата на Си-ен-ен (CNN) објавена овој 24 март 2026 година, фрла сурово светло врз стратегијата на американскиот претседател Доналд Трамп во Персискиот Залив, оценувајќи дека тој е заглавен во „криза што сам ја создаде“. Иако Трамп во понеделникот сигнализираше деескалација преку наводни „продуктивни разговори“ со Иран, кредибилитетот на овие изјави е под сериозен знак прашалник. Додека претседателот се обидува да ги смири берзите кои се во слободен пад, реалноста на теренот сугерира дека војните, за разлика од трговските тарифи, не можат да се палат и гаснат според лични каприци.

Клучната дилема не е дали Трамп повторно ќе се повлече (познатиот „TACO“ момент – *Trump always chickens out*), туку дали воопшто може да се извлече од конфликтот што влезе во својата четврта недела. Иран покажа дека и покрај тешките загуби и атентатот врз врховниот лидер, сè уште ја држи светската економија како заложник преку ефикасното затворање на Ормускиот Теснец. Логиката на CNN е едноставна: режим кој бил радикален пред војната, тешко дека ќе стане покорен по бруталните напади врз сопствената инфраструктура.

Манипулација со пазарите или воена тактика?

Многумина аналитичари забележуваат дека петдневниот мораториум на Трамп за напади врз електраните сомнително се совпаѓа со работната недела на глобалните берзи. Илузијата за стабилност профункционира – индексите Dow, S&P 500 и Nasdaq пораснаа за над 1%, додека нафтата од типот Brent падна за 11%. Сепак, постои и попрагматична воена причина за паузата: Трамп купува време за пристигнување на дополнителни експедициски единици на морнарицата кои би му овозможиле инвазија на островот Харг – епицентарот на иранската нафтена индустрија.

Проблемот со кредибилитетот на Вашингтон е во тоа што администрацијата не успеа да обезбеди доследна причина за војна ниту стратегија за излез. Условите на Трамп – целосно откажување од нуклеарната програма и балистичките ракети – се чинат како непремостлива пречка за децентрализираниот ирански режим кој сега е под целосна контрола на Револуционерната гарда. Без значајни американски отстапки, малку е веројатно дека Техеран ќе ја предаде својата главна потпора – контролата врз протокот на енергија низ теснецот.

Сите опции се лоши: Трамп пред политички Рубикон

Секоја опција што стои пред Овалната соба во овој момент е политички и воено ризична. Трамп може да ја ескалира војната, но тоа не гарантира безбедно поминување на бродовите. Може да испрати копнени трупи, но со тоа би го прекршил своето главно ветување за завршување на „вечните војни“. Најпривлечната опција – повлекување и прогласување на лажна победа – би ги оставило сојузниците во Заливот на милост и немилост на ранет и одмаздољубив Иран, кој сега има уште поголем мотив да се движи кон нуклеарно оружје.

На овој 24 март, светот е сведок на претседател кој се соочува со нерешлива равенка. Воздушните напади можеби ја намалија регионалната закана, но не го скршија иранскиот отпор. Трамп, кој е навикнат да ги решава кризите преку нивно одложување, овојпат се соочува со предизвик што оди подалеку од неговите граници. Без јасен план и со разнишан меѓународен кредибилитет, извлекувањето од иранската стапица изгледа како невозможна мисија која ќе ја дефинира неговата политичка оставнина.