ПРЕСМЕТКА ВО КУЛТУРАТА: Синдикатот поднесе кривична пријава против министерот Љутков

Војната меѓу Синдикатот на културата и министерот Зоран Љутков доби драматичен пресврт откако културните работници поднесоа кривични пријави за злоупотреба на службената положба. Фронтот се отвори пред Основното јавно обвинителство, каде синдикалците го обвинија министерот дека преку незаконски упатства и мејлови се обидува да ги „скрати“ работничките права и да ги девалвира колективните договори. Додека вработените во културата тврдат дека министер не смее да биде над законот, Љутков возвраќа со контранапад, тврдејќи дека синдикатот бара плати кои се во директен судир со законски утврдената минимална плата во државата. Овој правен лавиринт веќе произведе над 800 тужби против државните институции, заканувајќи се да го блокира културниот систем и да предизвика сериозен финансиски товар за буџетот во 2026 година.

Математика на раздорот: Кој бара повеќе од законот?

Министерот Љутков презентираше бројки според кои Синдикатот бара пресметката на основната бруто-плата да се прави на износ од 39.641 денар, што е значително над законскиот минимум од 36.037 денари. Според неговите зборови, државата не смее да дозволи привилегии каде еден сектор ќе има вештачки напумпана минимална основица спротивно на Општиот колективен договор. Разликата во пресметките се движи од 471 до 1.333 денари по работно место, што според министерството е јаболкото на раздорот кое доведе до масовни судски постапки. Љутков е дециден дека платите не се намалени, туку дека се зголемени во согласност со законските можности, додека секој денар над тоа би претставувало кршење на фискалната дисциплина.

Под лупа на Уставниот суд: Упатствата на министерот на тест

Од друга страна, Синдикатот на културата веќе поднесе иницијатива до Уставниот суд со која бара итно поништување на упатството потпишано од министерот, тврдејќи дека станува збор за неуставен акт. Тие предупредуваат дека Љутков ги довел и директорите на културните установи во правен ризик, поради што најавуваат кривични пријави и против нив доколку го спроведат спорното упатство. Министерот пак обвинува за непостоење волја кај синдикалците за потпишување нов колективен договор, кој би требало да ги реши сите отворени прашања уште од 2020 година. Додека трае овој институционален пинг-понг, вработените остануваат во неизвесност меѓу политичките пресметки и правните толкувања на нивните тешко заработени плати.