Бугарија ги брои засолништата, Македонија сè уште ја нема јасната слика

Додека Бугарија веќе прави конкретен пресек на своите засолништа, во Македонија темата за скривниците и натаму останува нејасна, тивка и без јасна јавна слика. Во бугарскиот систем, според податоците што ги пренесуваат тамошните медиуми повикувајќи се на противпожарната служба, како употребливи се водат 247 засолништа. Од нив, само 18 се во добра техничка состојба за итна употреба, додека 229 би можеле да се доведат во функција во рок од една недела.

Овие бројки не значат дека Бугарија е целосно подготвена. Напротив, тие покажуваат дека и таму најголемиот дел од системот зависи од брзината на сервисирање, организација и интервенција. Но разликата е во тоа што Софија барем прави проверка и создава јасна слика што навистина постои, а што постои само на хартија. Во таа рамка, во јавноста повторно се споменува и софиското метро како голем потенцијален капацитет за засолнување, а самата мрежа денес има околу 52 километри должина.

Македонија има институции, но не и јасна јавна слика

Во Македонија, пак, проблемот не е само дали постојат скривници, туку и дали државата има ажурирана, видлива и јавно објаснета слика за нивната состојба. Познато е дека системот за цивилна заштита и спасување е институционално поставен преку Дирекцијата за заштита и спасување, која е надлежна за подготвеност, превенција и одговор при кризни ситуации. Тоа е наведено и во европските и институционалните описи на македонскиот систем.

Но и покрај постоењето на институционална рамка, во јавно достапните извори не се гледа јасен и свеж официјален пресек колку точно скривници се функционални, каде се наоѓаат и во каква состојба се. Постојат постари анализи и извештаи што упатуваат на пошироки слабости во системот на заштита и спасување, како недоволна опременост, потреба од реформи и ограничени капацитети за одговор.

Проблемот не е само технички, туку и организациски

Тука е суштината на дилемата. Скривница што не е обележана, не е проверена и не е вклучена во редовен систем на инспекција, за граѓаните практично не постои. Ако јавноста не знае каде се тие објекти, кој ги одржува и дали навистина можат да се користат во кризен момент, тогаш приказната за цивилна заштита останува повеќе административна отколку реална.

Затоа споредбата меѓу Бугарија и Македонија не е прашање кој има повеќе страв, туку кој има повеќе ред, проверка и јасна организација. Бугарија со сите свои слабости барем ја отвори проверката. Македонија, барем според јавно видливите податоци, сè уште остава впечаток дека прво треба да утврди што навистина има, во каква состојба е тоа и дали може брзо да се стави во функција. Без таков попис и без јасна комуникација кон граѓаните, скривниците остануваат тема што постои во текстови и сеќавања, но не и како сигурна мерка за „лош ден“.