Виткоф со шокантна бројка, Иран наводно има ураниум за 11 нуклеарни бомби

Виткоф испрати нова тешка порака што повторно ја крева глобалната тревога околу иранската нуклеарна програма. Според специјалниот претставник на САД, иранските преговарачи претходно отворено се фалеле дека контролираат околу 460 килограми ураниум збогатен до 60 проценти, количина што, според нивната проценка, би можела да биде доволна за изградба на 11 нуклеарни бомби. Оваа изјава не е само уште една дипломатска провокација. Таа е директна порака дека нуклеарниот ризик повторно се враќа во самиот центар на кризата.

Во интервјуто, Виткоф тврди дека иранските власти настапувале со самодоверба и со став дека имаат „неотуѓиво право“ да збогатуваат нуклеарно гориво. Со тоа, американската страна се обидува да покаже дека проблемот не е само во количината на материјалот, туку и во политичката порака што доаѓа од Техеран. Кога една ваква бројка се изговара со чувство на сигурност, стравот на меѓународната сцена веднаш расте.

Клучниот дел од целата приказна е токму нивото на збогатување. Ураниум на 60 проценти сè уште не е оружен материјал, но е многу блиску до точката од која патот до повисоко, оружно ниво станува драматично пократок. Затоа, секоја ваква количина автоматски отвора аларм, особено во време на растечка воена ескалација и длабока недоверба меѓу страните.

Во исто време, Вашингтон тврди дека нуклеарните постројки на Иран биле уништени, со цел да се спречи таа количина ураниум да биде претворена во оружје. Но токму тука останува и најголемата неизвесност. Ако материјалот постои, тогаш главното прашање повеќе не е само што било погодено, туку што останало, каде е и колку брзо може повторно да стане опасно.

460 килограми не звучат како бројка, туку како аларм

Кога во јавноста ќе се спомне бројка како 460 килограми високо збогатен ураниум, тоа веднаш звучи како геополитички земјотрес. Ова не е обична техничка формулација. Ова е количина што во политички и безбедносен контекст веднаш се чита како сериозна закана.

Токму затоа, изјавата на Виткоф има толкава тежина. Таа ја засилува сликата дека нуклеарната тема не е само дипломатски спор, туку прашање што може директно да ја турне кризата во многу поопасна фаза. Кога бројките се толку високи, секој следен потег почнува да изгледа поважен и поризичен.

Во ваков контекст, дури и ако дел од тврдењата се дел од преговарачка реторика, нивниот ефект е ист. Тие создаваат чувство дека светот повторно стои блиску до црвена линија што никој не сака да ја види премината.

Нуклеарниот спор повторно е во срцето на кризата

Со оваа изјава, фокусот повторно се враќа на најопасното прашање во целата блискоисточна криза, колку навистина е блиску Иран до способност што светот ја гледа како директна нуклеарна закана. Војната, нападите и одмаздите веќе ја загреваат ситуацијата. Но кога во игра влегуваат и бројки поврзани со високо збогатен ураниум, тогаш влогот станува уште поголем.

САД со оваа порака сакаат да покажат дека нивните потези не се случајни, туку дел од поширок обид да се спречи најлошото сценарио. Но за јавноста и за меѓународната сцена останува едно тешко прашање: дали заканата е навистина оттурната, или само привремено ставена под контрола.

Едно е сигурно. Кога се зборува за доволно ураниум за повеќе нуклеарни бомби, светот не слуша обична изјава. Светот слуша предупредување што никој не може лесно да го игнорира.