Падна договор за мир: САД ја укинаа блокадата врз Иран, се отвора Ормутскиот теснец

Светот конечно здивна откако Соединетите Американски Држави и Исламската Република Иран официјално соопштија дека постигнале начелен мировен договор, кој се очекува формално да стапи во сила овој петок. Иако комплетниот правен текст сè уште се чува во тајност, американскиот претседател Доналд Трамп преку својата платформа „Truth Social“ помпезно го најави крајот на воените непријателства. Тој потврди дека САД веднаш ќе ја укинат поморската блокада воспоставена врз иранските пристаништа и дека стратешкиот Ормутски теснец повторно ќе биде отворен за слободен меѓународен сообраќај без никакви дополнителни такси. „Бродови на светот, запалете ги вашите мотори. Пуштете ја нафтата да тече!“, порача Трамп, сигнализирајќи итно стабилизирање на глобалниот пазар на енергенси.

Дипломатски клинч за замрзнатите милијарди: Техеран и Вашингтон со различни толкувања

И покрај огромниот бран на оптимизам кој го преплави светот, двете преговарачки страни речиси веднаш изнесоа дијаметрално спротивни ставови околу следните практични чекори и имплементацијата на договореното. Иранскиот заменик-министер за надворешни работи јавно истакна дека новата фаза од преговорите за нуклеарната програма ќе започне единствено откако Вашингтон ќе ослободи милијарди долари од замрзнатите ирански финансиски средства во странските банки. Наспроти ова, високи американски претставници експресно го демантираа и го отфрлија ова тврдење, потенцирајќи дека договорот не предвидува предвремени финансиски отстапки за Техеран. Ваквите длабоки несогласувања покажуваат дека претстојниот 60-дневен период за финализирање на рамката ќе биде исполнет со тешки дипломатски уцени.

Молкот на Тел Авив и гневот на Белата куќа: Трамп удри по „тешкиот“ Нетанјаху

Додека Вашингтон ја слави својата победа, официјален Израел сè уште одлучува тактички да молчи и до овој момент нема излезено со никаков официјален коментар за пактот со Иран. Сепак, тензиите меѓу двата традиционални сојузници се на највисоко ниво. Израелските одбранбени сили претходно извршија ненадејни воздушни напади во центарот на Бејрут против Хезболах, потег кој комплетно го разбесни Доналд Трамп бидејќи за малку ќе го пропаднеше потпишувањето на мировниот меморандум. Претседателот Трамп упати остри критики кон израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, отворено нарекувајќи го „многу тежок човек“ кој одбива да покаже флексибилност во клучните моменти од глобалната безбедност.

Анализа на воените експерти: Иако пазарите веќе реагираат со олеснување, безбедносната архитектура на Блискиот Исток останува крајно кревка. Молкот на Нетанјаху и незадоволството од израелска страна јасно укажуваат дека Тел Авив се чувствува загрозен од повторното финансиско зајакнување на Иран, што лесно може да доведе до нови изолирани воени пресврти во Либан без претходна координација со САД.