Први разговори Украина–Русија–САД: напредок без пробив и најавено продолжување

Првите директни трилатерални разговори меѓу Украина, Русија и САД донесоа ограничен, но значаен дипломатски напредок, без конечен договор за мир, но со јасна најава дека процесот продолжува.

Средбата во Абу Даби, одржана во петокот и саботата, се случи во чувствителен момент, паралелно со најинтензивната руска воздушна офанзива врз Украина од почетокот на годината. Иако не беше постигнат пробив, сите страни ја оценија комуникацијата како конструктивна и корисна за отворање на суштинските теми поврзани со завршувањето на војната.

Разговорите се први вакви од почетокот на инвазијата и се сметаат за дипломатски чекор напред.

Ова е првпат од 2022 година претставници на трите страни да седнат на иста маса. Американски официјални лица нагласија дека токму директниот контакт лице в лице овозможил да се разговара за параметрите на можен мировен процес, иако никој не гарантира дека финален договор е близу.

Продолжување на дијалогот е договорено, со нова рунда закажана за 1 февруари.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Киев е подготвен да продолжи со разговорите доколку постои реална волја за напредок. Американскиот специјален пратеник Стив Виткоф потврди дека следната рунда ќе започне на 1 февруари, повторно во Абу Даби, што се толкува како сигнал дека процесот добива континуитет.

Безбедносните гаранции за Украина се подготвени и остануваат клучно прашање.

Зеленски соопшти дека документот за безбедносни гаранции, кои Украина ги смета за неопходни за поствоена стабилност, е целосно изготвен. Според него, фокусот е на билатерални гаранции со САД, а документот ќе мора да помине ратификација и во американскиот Конгрес и во украинскиот парламент.

Територијалното прашање останува најголемата пречка меѓу двете страни.

Москва инсистира на повлекување на украинските сили од Донбас, што Киев категорично го одбива. Руски претставници повторија дека контролата врз Доњецк и Луганск е услов за прекин на огнот, додека Украина јасно стави до знаење дека нема да прифати територијални отстапки како цена за мир.

Нападите продолжија и за време на разговорите, што дополнително го оптовари процесот.

Додека траеја средбите, Русија изврши масовни ракетни и дронски напади врз Кијив и Харкив, со жртви, оштетена инфраструктура и илјадници домаќинства без греење. Украинските власти оценија дека ваквите напади го доведуваат во прашање искреното залагање за мир и повторно побараа забрзана испорака на противвоздушна одбрана.

И покрај длабоките разлики, Зеленски призна дека процесот ќе бара компромиси и дека овие разговори претставуваат само први чекори кон можна формула за прекин на војната, доколку сите страни покажат подготвеност за реални отстапки.