ТРАМП ПРЕСЕЧЕ: САД ги намалуваат воените напори, Иран е „скршен“

Превратот во американската надворешна политика доби нова, шокантна димензија по последната објава на Доналд Трамп, која ги остави сојузниците во состојба на целосна неизвесност. Преку својата платформа „Truth Social“, американскиот претседател најави дека САД се на чекор до „постепено намалување“ на масовните воени операции на Блискиот Исток. Трамп тврди дека главните цели за десеткување на иранскиот терористички режим се речиси исполнети, што го отвора патот за повлекување на американските „челични тупаници“ од овој влезен регион.

Листата на цели кои Трамп ги смета за „решени“ е застрашувачка: од целосно ослабување на ракетните капацитети на Техеран, па сè до уништување на темелите на нивната одбранбена индустрија. Вашингтон верува дека иранските поморски и воздухопловни сили се веќе минато, а нуклеарниот капацитет на земјата е трајно оневозможен. Со ова, Трамп смета дека примарната задача за заштита на клучните сојузници како Израел, Саудиска Арабија и ОАЕ е успешно завршена, оставајќи ги регионалните играчи сами да го кројат својот понатамошен пат.

Ормутскиот Теснец веќе не е грижа на Америка?

Најконтроверзниот дел од најавата на Трамп се однесува на стратешкиот Ормутски Теснец, преку кој поминува витален дел од светската нафта. Претседателот децидно порача дека контролата на овој воден пат мора да ја преземат другите земји кориснички, бидејќи САД повеќе немаат интерес таму. „САД не го користат теснецот!“, нагласи Трамп, испраќајќи директна порака до Европа и Азија дека американската морнарица повеќе нема бесплатно да го гарантира текот на енергенсите за остатокот од светот.

Овој потег доаѓа како одговор на одбивањето на европските сојузници од НАТО да се приклучат во воените операции. Трамп претходно предупреди дека Алијансата ја чека „многу лоша иднина“ доколку партнерите продолжат да бидат пасивни набљудувачи. Со најавеното повлекување, тој практично ја фрла топката во дворот на Брисел и Токио, принудувајќи ги сами да се справуваат со евентуалните закани по нивното снабдување со гориво, додека Вашингтон се фокусира на сопствената изолационистичка агенда.

Крај на војната за Израел?

Прашањето што ја мачи меѓународната јавност е што ќе се случи со израелските операции по заминувањето на Американците. На директно прашање во Белата куќа дали Израел е подготвен да ја заврши војната, Трамп кратко одговори: „Да, мислам така“. Ова сугерира дека постои таен договор или барем премолчено разбирање дека американското повлекување ќе биде сигнал за општа деескалација, откако иранската закана е „елиминирана“ од воената мапа.

Доколку Трамп навистина го реализира ова „постепено намалување“ во текот на 2026 година, Блискиот Исток ќе влезе во нова ера на локална рамнотежа на моќта. Без американскиот воен чадор, земјите од Заливот ќе мора итно да ги зајакнат сопствените одбранбени капацитети или да најдат нов заштитник. Трамп уште еднаш докажа дека неговата политика „Америка на прво место“ не е само слоган, туку реална стратегија која не се плаши да ги остави сојузниците сами на бојното поле кога целите на Вашингтон се исполнети.