83 години болка: Денот кога Скопје, Битола и Штип останаа без своите Евреи

Македонија денеска замолкна пред тишината на 7.144 згаснати животи кои пред точно 83 години беа насилно откорнати од своите домови и испратени во неповрат. На овој мрачен 11 март, сеќавањето на македонските Евреи од Скопје, Битола и Штип одекнува како болен потсетник за најголемата трагедија што некогаш ја погодила нашата земја. Тоа не беа само бројки на хартија, туку цели семејства, занаетчии, соседи и пријатели кои исчезнаа во чадот на озлогласената Треблинка. Денес, додека полагаме цвеќе пред студените споменици, ја чувствуваме празнината на еден цел свет кој беше брутално избришан од македонската почва за само неколку недели. Оваа годишнина не е само историски датум, туку крик против заборавот кој секоја година станува се погласен и позначаен за нашата колективна совест.

Од скопскиот Монопол до логорот на смртта

Пеколот започна во магацините на скопскиот Монопол, каде илјадници луѓе беа набиени во нехумани услови пред да бидат натоварени во сточни вагони. Меѓу 22 и 29 март 1943 година, три транспорти тргнаа на патот без враќање кон окупираната Полска, оставајќи зад себе само пусти куќи и скршени срца. Статистиката е застрашувачка и вели дека дури 98 проценти од еврејската заедница во Македонија била ликвидирана во овој суров чин. Ова е еден од најдраматичните примери на целосно исчезнување на една заедница на целиот Балкан, оставајќи лузна која никогаш нема целосно да зарасне.

Борба против заборавот и историскиот ревизионизам

Државниот врв оваа година испрати силна порака директно од Меморијалниот комплекс во Полска, каде претседателката Сиљановска-Давкова положи венец за жртвите. Таа остро порача дека Македонија нема да дозволи историски ревизионизам ниту бришење на болните факти за Холокаустот на нашите сограѓани. Комеморациите во Скопје, Битола и Штип денес не се само протоколарни настани, туку жив завет дека вистината за овие 7.144 души ќе продолжи да живее низ генерациите. Нивното наследство и култура засекогаш ќе останат вткаени во идентитетот на македонските градови од каде што беа насилно одведени.