Франција со јасна порака, ниту Русија ниту САД нема да го кројат влезот на Украина во ЕУ

Франција испрати јасна и цврста порака дека проширувањето на Европската Унија не смее да стане алатка во рацете на надворешни сили. Во момент кога членството на Украина сè почесто се врзува и со војната, и со мировните преговори, и со пошироката геополитичка пресметка, Париз инсистира на едно клучно правило: за проширувањето треба да одлучуваат само земјите-членки на ЕУ. Со тоа, Франција се обидува да повлече јасна линија меѓу европската стратешка автономија и притисоците што доаѓаат однадвор.

Францускиот министер за Европа, Бенжамен Адад, порача дека ниту Русија, ниту САД не треба да го диктираат распоредот на прием на нови членки. Тоа е порака со силен политички товар, затоа што доаѓа во време кога идејата за забрзано приклучување на Украина се разгледува не само како европска интеграција, туку и како дел од пошироката стратешка игра околу војната и идниот безбедносен поредок на континентот. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

Париз јасно покажува дека го поддржува европскиот пат на Украина, но истовремено не сака тој процес да се претвори во геополитичка трка што ќе ги потисне правилата, критериумите и внатрешната доверба во самиот систем. Во превод, Франција не ја затвора вратата, но не сака таа да се отвори под туѓ диктат или под политички рокови што би можеле да ја разнишаат кредибилноста на Унијата.

Токму затоа, оваа порака е многу повеќе од дипломатска формулација. Таа е предупредување дека проширувањето не смее да стане брза политичка монета за поткусурување меѓу големите сили. Ако ЕУ сака да остане сериозна и силна, тогаш, според француската логика, мора сама да го држи воланот на сопствениот процес на проширување.

Украина е политички приоритет, но не и краток пат без правила

Во Брисел и во дел од европските кругови навистина расте идејата дека на Украина треба да ѝ се отвори побрз пат кон Унијата, особено поради војната и стратешката важност на нејзината иднина за Европа. Се разгледуваат и модели за забрзана интеграција, па дури и сценарија со ограничени привилегии пред целосно членство. Но токму тука почнува и отпорот.

Франција, како и дел други членки, не сака процесот да се сведе на симболичен политички гест. Париз инсистира дека проширувањето мора да остане барачко и засновано на заслуги, затоа што во спротивно ризикува да ја ослабне самата Унија и да создаде преседан што подоцна ќе биде тешко да се контролира. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

Токму ова е сржта на францускиот став. Поддршка за Украина, да. Но не и автоматски прием по диктат на воена криза, американски интереси или руски притисоци. Тоа е обид да се задржи рамнотежата меѓу геополитиката и институционалната строгост.

Црна Гора останува најблиску до влез

Додека целото внимание е свртено кон Украина, една друга порака од Брисел останува многу значајна: Црна Гора и натаму се смета за најнапреден кандидат во процесот на проширување. Европските институции веќе сигнализираат дека токму таа е најблиску до следниот конкретен чекор кон членство.

Ова е важен потсетник дека, и покрај големата политичка тежина на украинското прашање, процесот на проширување не се врти само околу една земја. Балканот и натаму е во игра, а државите што подолго време минуваат низ формалниот процес очекуваат критериумите да важат еднакво за сите.

Токму затоа, француската порака има и уште една скриена димензија: ако ЕУ попушти под геополитички притисок и ги прескокне правилата за некои кандидати, тоа може да отвори дополнителни тензии и чувство на неправда кај другите. А тоа е ризик што Унијата не може лесно да си го дозволи. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

ЕУ сака проширување, но сака и сама да го контролира

Во поширока смисла, француската позиција е порака дека Европа сака да остане господар на сопствениот политички распоред. Во време кога војната во Украина, односите со Русија и американското влијание сè повеќе се преплетуваат, прашањето за проширувањето станува и прашање за европскиот суверенитет.

Не се работи само за тоа кога ќе влезе Украина. Се работи и за тоа кој ќе ја пишува таа одлука. Ако таа се носи под туѓ притисок, тогаш ЕУ изгледа слабо. Ако ја носи сама, според свои критериуми, тогаш испраќа порака на политичка зрелост и стратешка самостојност.

Затоа, пораката од Париз е директна и силна: Европа може да сака проширување, може да го поддржува Киев, може да ја гледа безбедноста како дел од пошироката слика, но конечниот распоред и условите мора да останат во европски раце. Во спротивно, Унијата ризикува да изгледа како некој друг да ѝ ја крои иднината.