„НИЕ ЌЕ ЗАПАМТИМЕ“: Трамп се закани со повлекување од НАТО ако сојузниците не го сопрат Иран

Ултиматум кој ги тресе темелите на трансатлантската алијанса: американскиот претседател Доналд Трамп упати брутално предупредување до сојузниците во НАТО, порачувајќи им дека Вашингтон „ќе запамети“ кој одбил да помогне во деблокадата на Ормускиот теснец. Трамп директно ја поврза американската поддршка за Украина со иранската криза, нагласувајќи дека бидејќи САД помагаат на Европа иако ги дели океан, сега е ред на европските сили да испратат воени бродови во Заливот. „Би било многу лошо за иднината на НАТО ако не ни помогнат“, изјави Трамп, ставајќи ја под знак прашалник идната заштита на сојузниците кои ќе останат пасивни.

Европски отпор: „Уцената не е решение“

Одговорот од Европа беше брз и остар. Министерот за надворешни работи на Германија, Јохан Вадефул, истакна дека не гледа улога на НАТО во решавање на ситуацијата во Ормускиот теснец и побара од САД и Израел јасно да ги прецизираат своите воени цели во Иран. Уште подиректен беше шефот на дипломатијата на Луксембург, Гзавие Бетел, кој потсети дека ниту една членка на НАТО не е директно нападната и дека „уцената не е нешто што се посакува во меѓународните односи“. Овој фронтален судир на ставови го покажува најголемиот раздор во Алијансата од нејзиното формирање.

Каја Калас бара „нафтен коридор“ по моделот на Украина

Додека воените тензии растат, високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, се обидува да најде дипломатски излез преку Обединетите нации. Таа откри дека разговарала со Антонио Гутереш за можноста да се воспостави иницијатива слична на онаа за Црното Море (договорот за жито), со цел да се овозможи безбеден пренос на нафта и енергија низ Ормускиот теснец. Калас предупреди дека целосното затворање на овој воден пат е екстремно опасно за глобалната енергетска стабилност и дека е неопходно итно договорено решение за да се избегне економски колапс.

Изолација на Трамп? Британија и Кина повикуваат на деескалација

Британскиот премиер Кир Стармер, иако близок сојузник на САД, одби конкретно да вети воено учество, нагласувајќи дека е потребна деескалација и мировно решение. Истовремено, Трамп не успеа да го придобие ниту Пекинг – Кина ги игнорираше заканите за откажување на официјалната посета и повика само на смирување на тензиите. Со оглед на тоа што Франција и Јапонија веќе рекоа „не“, Трамп се соочува со ситуација каде неговата војна во Иран, која веќе влегува во третата недела, може да остане претежно американски потфат со катастрофални последици по светските берзи на нафта.

Заклучок: НАТО на историска крстосница

Изјавата „ние ќе запаметиме“ е јасен сигнал дека Трамп планира целосно да ја редефинира американската надворешна политика врз база на реципроцитет. Доколку сојузниците не се појават во Ормускиот теснец, САД би можеле сериозно да ја редуцираат својата помош за Украина или военото присуство во Европа. Битката за Ормус веќе не е само битка за нафта, туку битка за опстанокот на трансатлантското партнерство во 2026 година.