Санчез удри по Израел, новиот закон го нарече чекор кон апартхејд

Шпанскиот премиер Педро Санчез упати остра порака до Израел по новиот закон што го изгласа Кнесетот, оценувајќи дека станува збор за длабоко нееднаква и опасна мерка што ја оттурнува правдата, а ја приближува дискриминацијата.

Санчез реагираше откако израелскиот парламент усвои закон со кој смртната казна станува стандардна санкција за Палестинци од Западниот Брег осудени за смртоносни напади во воени судови. Во објава на X, шпанскиот премиер порача дека станува збор за „исто дело, различна казна“, нагласувајќи дека таквиот пристап не е правда, туку уште еден чекор кон системска нееднаквост.

Законот отвори жестока реакција во Европа

Суштината на спорот е во тоа што новата мерка во пракса ги погодува пред сè Палестинците, бидејќи тие се процесираат пред воени судови, додека израелските државјани се гонат пред цивилни судови. Токму затоа критичарите тврдат дека законот не создава еднаков правен стандард, туку воведува различен третман за исто кривично дело, зависно од тоа кој е обвинетиот.

Санчез не остана на дипломатски, внимателен јазик. Напротив, тој отворено порача дека светот не смее да молчи, со што се приклучи на поширокиот бран критики што доаѓаат од европски и меѓународни кругови. Оваа реакција покажува дека законот не се чита само како внатрешна израелска мерка, туку како потег што може дополнително да ја влоши и онака експлозивната политичка атмосфера.

Зошто овој закон предизвика толку силен шок

Иако постои и одредба што формално им дозволува на судовите да изречат смртна казна и во други случаи, критичарите укажуваат дека начинот на кој е поставен законот остава простор тој ефективно да се применува речиси исклучиво врз Палестинци. Токму таа асиметрија е сржта на меѓународната осуда и причината поради која реакциите се толку жестоки.

За многумина, ова не е само правна промена. Ова е силна политичка порака. Во момент кога регионот веќе е на раб на нови конфликти, секој потег што дополнително ја продлабочува нееднаквоста се гледа како чекор кон уште поголема нестабилност. Затоа изјавата на Санчез одекна далеку надвор од Шпанија и Израел, отворајќи нова дебата за тоа до каде може да оди еден правен систем кога ќе почне различно да ги мери истите злосторства.

На крајот, пораката што ја испрати шпанскиот премиер е едноставна, но силна: ако за исто дело следува различна казна, тогаш прашањето не е само каков е законот, туку и каква правда воопшто се спроведува.