Скопје и Подгорица испратија силен сигнал, добрососедството да биде модел за Балканот

Скопје и Подгорица испратија силна политичка порака дека на Балканот сè уште има примери на доверба, добрососедство и отворена поддршка, а токму тоа беше во центарот на средбата меѓу Гордана Сиљановска-Давкова и Јаков Милатовиќ.

На заедничката прес-конференција, претседателката порача дека Македонија и Црна Гора се извонреден пример на регионално добрососедство и соработка, не само билатерално, туку и во рамките на НАТО. Средбата, според неа, дополнително ја зацврстила довербата меѓу двете држави, во момент кога регионот има силна потреба од стабилни и искрени партнерства.

Посебна тежина на посетата ѝ дава и симболиката на годината во која се одбележуваат 20 години дипломатски односи меѓу двете држави, но и две децении од добивањето на кандидатскиот статус на земјава за Европската Унија. Во тој контекст, Сиљановска-Давкова и Милатовиќ испратија заедничка порака дека иднината на регионот мора да се гради на блиска соработка, а не на нови поделби.

ЕУ патот, економијата и нови можности за поврзување

Претседателката нагласи дека заедничката визија на двете земји е стабилен и просперитетен регион интегриран во ЕУ, но предупреди дека проширувањето мора да се движи според јасни и исти правила за сите. Таа уште еднаш повтори дека македонското чекорење кон Унијата треба да биде во рамките на Копенхашките критериуми и на европското уставно право, без нови преседани и без дополнителни условувања надвор од тие рамки.

„Инсистирам на еднакви стандарди“, порача Сиљановска-Давкова, отворајќи ја и темата за правната сигурност во преговарачкиот процес. Таа се осврна и на потребата од гаранции, поради стравувањата дека во иднина може да се појават нови барања што не произлегуваат од основните европски критериуми. Во тој контекст, ја спомена и правната расправа околу природата на протоколот што стана дел од преговарачката рамка.

Освен политиката, важен дел од разговорите била и економијата. Според претседателката, сегашната трговска размена е скромна и има јасен простор за раст, особено во градежништвото, туризмот и енергетиката. Како конкретна можност за ново поврзување беше посочено и повторното отворање на авиолинијата Подгорица–Скопје или Тиват–Скопје, што би можело да донесе свеж импулс и за бизнисот и за туризмот.

Младите и регионалната поддршка како порака за иднината

Како нов, важен и инспиративен момент од посетата, Сиљановска-Давкова го издвои потпишувањето на Меморандумот за соработка меѓу младинските совети. Според неа, токму младите можат да внесат нова енергија, свежина и креативност во односите меѓу двете држави, а оваа иницијатива е порака дека иднината на регионот не смее да се гради само преку политички декларации, туку и преку вистинска комуникација меѓу новите генерации.

Во завршницата, претседателката изрази жалење за откажувањето на самитот Брдо-Бриони, но нагласи дека регионалната соработка останува и обврска и право. Пораката беше јасна: ако земјите од Западен Балкан меѓусебно се разбираат, почитуваат и поддржуваат, тогаш и нивниот пат кон Европската Унија ќе биде побрз. Ако тоа изостане, регионот сам ќе си го отежне европскиот пат.