ЕУ ги пренасочува парите за реформи: Македонија меѓу земјите што добиваат повеќе

Европската Унија подготвува нова распределба на парите за реформи во Западен Балкан, а најголем дел од средствата треба да се насочат кон земјите што покажуваат најголем напредок. Во таа група, според извештаите, се Македонија, Црна Гора и Албанија.

Станува збор за средства од Планот за раст за Западен Балкан, механизам со кој Брисел ги наградува реформите што ги приближуваат земјите од регионот кон Европската Унија. Пораката е јасна: кој испорачува реформи, добива повеќе пари.

Брисел ги наградува земјите што не стојат во место

Европската комисија, според двајца претставници на ЕУ за Euronews, има намера да ги пренасочи неискористените средства кон земјите што се најнапредни во пристапниот процес. Тоа значи дека Македонија, Црна Гора и Албанија треба да добијат поголем дел од финансискиот колач.

Причината е едноставна. Овие земји, според оценките, имаат понапредни реформски агенди и подобро темпо во исполнувањето на обврските. Наспроти нив, Босна и Херцеговина, Косово и Србија се сметаат за земји што заостануваат во процесот.

Од Комисијата објаснуваат дека доколку реформските чекори не се завршат во предвидениот рок, вклучително и дополнителниот период, средствата може да се прераспределат кон други корисници.

БиХ најголем губитник, Србија и Косово во неповолна позиција

Најголем удар во оваа распределба може да претрпи Босна и Херцеговина. Земјата досега не добила средства од инструментот, бидејќи не успеала да ги исполни потребните реформски услови. Како главна пречка се наведува сложената институционална структура.

Косово и Србија исто така се во послаба позиција, бидејќи не го држат истото темпо како земјите што Брисел ги гледа како предводници. Со други зборови, ЕУ почнува да го применува принципот што долго го најавуваше: пари за реформи, не пари за ветувања.

Комисијата сега треба да направи сеопфатна и објективна проценка за сите корисници, особено за реформските чекори со рок до 30 јуни 2026 година. По таа проценка ќе биде познато колку средства ќе се прераспределат и кон кои земји.

Оваа одлука може да биде силен сигнал за целиот регион. Наместо сите да добиваат исто без разлика на резултатите, Брисел ја отвора вратата за поостра логика: кој напредува, оди напред и финансиски.

За Македонија, Црна Гора и Албанија ова може да значи повеќе европски пари, но и поголема обврска реформите да не останат само на хартија. Деталите за точните износи се очекуваат подоцна овој месец.