Русија бара слобода за Мадуро, Украина аплаудира на неговото уапсување – кој е во право?

Геополитички шах: Москва бара ослободување, Киев аплаудира

Руското Министерство за надворешни работи денеска испрати остра порака кон Вашингтон, барајќи итно ослободување на венецуелскиот претседател Николас Мадуро и неговата сопруга. Истовремено, на спротивната страна на глобалната шаховска табла, Украина отворено ја поддржа американската воена интервенција против венецуелскиот режим. Овие дијаметрално спротивни реакции ја илустрираат длабоката поделеност на меѓународната заедница и начинот на кој венецуелската криза станува нова арена за глобално ривалство.

Москва: „Ослободете го легално избраниот претседател”

Руската дипломатија не се двоуми во својата позиција. „Во услови на потврдените извештаи дека претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга се наоѓаат во САД, силно ги повикуваме американските власти да ја разгледаат ситуацијата и да го ослободат легално избраниот претседател на една суверена држава и неговата сопруга”, стои во официјалното соопштение од Министерството за надворешни работи.

Реториката на суверенитет против обвиненијата за диктатура

Русија го користи аргументот на национален суверенитет и легитимитет на изборниот процес, прикажувајќи го Мадуро како легално избран лидер на суверена држава чие уапсување претставува грубо кршење на меѓународното право. Ова е стандарден наратив што Москва го применува секогаш кога се спротивставува на западни интервенции – од Либија до Сирија, од Венецуела до повеќе други конфликтни зони.

Киев на спротивниот брег: „Слобода од диктатура”

Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха зазеде дијаметрално спротивна позиција, јасно ставајќи ја Украина на страната на американската акција. „Украина доследно го брани правото на народите на слободен живот, без диктатура, угнетување и кршење на човековите права”, изјави тој, директно таргетирајќи го Мадуровиот режим.

„Мадуро ги прекрши сите принципи”

Сибиха не остави простор за дипломатска двосмисленост. „Режимот на Мадуро ги прекрши сите овие принципи во секој поглед”, истакна украинскиот шеф на дипломатијата, поврзувајќи ја венецуелската ситуација со поширока борба за демократија и човекови права. „Се залагаме за понатамошен развој во согласност со принципите на меѓународното право, давајќи им приоритет на демократијата, човековите права и интересите на Венецуелците”, додаде тој.

Украина vs Русија: Венецуела како прокси-терен

Оваа рازлика во позициите не е случајна. Русија традиционално ги поддржува режимите кои се спротивставуваат на западното влијание, особено оние како Мадуровиот кои се блиски со Москва. Од друга страна, Украина, која себе се гледа како жртва на руска агресија и кршење на суверенитетот, ја користи венецуелската криза за да ја зацврсти својата позиција како браник на демократијата и да ја продлабочи соработката со Вашингтон.

Меѓународното право: Инструмент или принцип?

Иронично, и двете страни се повикуваат на меѓународното право – Русија на принципот на суверенитет и невмешување, Украина на човековите права и демократските вредности. Венецуелската криза повторно покажува колку меѓународното право може да биде селективно интерпретирано во зависност од геополитичките интереси. Она што за едните е ослободување од тиранија, за другите е нелегална интервенција.

Блоковската логика се враќа

Реакциите на Русија и Украина на венецуелската криза се уште еден потсетник дека светот повторно функционира според блоковската логика – не токму онаква како за време на Студената војна, но со јасни поделби меѓу оние кои ја поддржуваат американската хегемонија и оние кои се спротивставуваат на неа. Венецуела, како и Украина пред тоа, станува терен каде што овие спротивности се одигруваат јавно и без компромис.