ГЕОПОЛИТИЧКИ КОЛАПС: Дали САД можат да го напуштат НАТО со еден потпис

Идејата за повлекување на Соединетите Американски Држави од НАТО звучи како почеток на апокалиптичен филм за светскиот поредок. Ова не е само обична политичка закана туку сценарио кое би ја оставило цела Европа во тотален безбедносен мрак за само неколку часа. Додека политичарите во Вашингтон ја користат оваа тема за да добијат поени кај гласачите, реалноста на теренот е многу поопасна и посложена. Експертите предупредуваат дека ваков потег би го урнал меѓународниот систем кој ја чува стабилноста повеќе од седум децении без прекин. Светот веќе никогаш не би бил ист доколку најмоќната воена сила реши да ја затвори вратата на најголемата светска алијанса. Ова сценарио предизвикува вистинска паника во европските метрополи кои со децении се потпираат на американската заштита и воена моќ.

Американскиот претседател не може едноставно да го избрише НАТО со еден обичен потпис на хартија среде Овалната соба. Американското законодавство постави цврсти бариери кои го спречуваат секое еднострано повлекување без согласност од клучните институции. Сенатот и Конгресот стојат како последна одбранбена линија против ваквите радикални одлуки во секој момент. Потребно е двотретинско мнозинство во Сенатот за ваква одлука да стане реалност и да стапи на сила. Секој обид да се заобиколат овие правила ќе предизвика брутален институционален судир кој сигурно ќе заврши на највисоките судови.

Правните капани што го чуваат Вашингтон во Алијансата

Членот 13 од договорот на НАТО ги диктира правилата за излез кои се прецизни и многу строги за сите членки. Процесот на напуштање трае најмалку една година по официјалното известување до владата на САД во Вашингтон. Овој период на чекање е намерно вметнат за да се спречат нагли и непромислени одлуки под притисок. Досега ниту една држава не го напуштила целосно сојузот од неговото формирање во далечната 1949 година. Франција и Грција само привремено ја напуштија воената структура но секогаш го задржаа политичкото членство како главен приоритет. Овие историски примери покажуваат дека излезот е многу потежок отколку што изгледа на прв поглед.

Евентуалното заминување на Американците би значело инстант колапс на европската безбедносна архитектура без никаква најава. НАТО би ја изгубил својата најголема воена сила и клучниот нуклеарен чадор кој го одвраќа секој потенцијален агресор. Европа би останала потполно гола и ранлива без американската логистика и сите разузнавачки информации на терен. Европските нации ќе мораат драстично да ги зголемат своите воени буџети за да го пополнат огромниот јаз. Оваа трансформација би била болна, скапа и веројатно невозможна за кратко време во оваа кризна ситуација.

Русија и Кина со огромно нетрпение чекаат ваков стратешки пресврт кој би им ги отворил вратите за целосна доминација. Вашингтон би ја изгубил својата улога на глобален лидер и заштитник на демократските вредности во светот. НАТО веќе нема да биде најмоќниот воен сојуз на планетата доколку САД го напуштат бродот среде немирни води. Ова би значело раѓање на нов светски поредок каде агресијата на автократските режими станува новата нормалност. Безбедноста на Европа директно зависи од единството на Алијансата и американската посветеност на трансатлантската врска.