Дипломатски скандал во ЕУ: Антонио Коста тајно преговарал со Москва, Германија бесна

Обидот на претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, за воспоставување дискретни дипломатски канали со Руската Федерација предизвика остри поделби и сериозен судир меѓу лидерите на Европската Унија на самитот во Брисел. Оваа иницијатива, насочена кон опипување на теренот за можни идни мировни преговори за војната во Украина, наиде на дијаметрално спротивни реакции во европските престолнини. Додека дел од членките сметаат за неопходно секој конфликт да заврши со дијалог, официјален Берлин реагираше со невиден гнев, означувајќи го потегот како неприфатлив соло-настап.

Германско вето за иницијативата: Потегот на Коста е оценет како „навреда“

Извор од германската влада не го криеше своето незадоволство и зад затворени врати го опиша чекорот на Коста како директна „навреда“, критикувајќи го како целосно некоординиран, импулсивен и непрофесионален потег. Според германските дипломати, сè уште не се созреани условите за каков било дијалог со Кремљ, а ваквите еднострани акции само ја слабеат заедничката преговарачка позиција на Унијата.

Овој став наиде на одобрување и кај холандскиот премиер Роб Јетен, кој истакна кое е главното почетно начело за напредок. „Ние досега не видовме вистинска подготвеност кај рускиот претседател Владимир Путин за вклучување во сериозни и суштински преговори, а токму од тоа започнува сè“, дециден е Јетен.

Мадрид и Виена бараат отворени врати за мир, Брисел потврдува дискретни контакти

На спротивната страна од дебатата се најдоа Шпанија и Австрија, кои покажаа многу пофлексибилен пристап кон иницијативата. Шпанскиот премиер Педро Санчез изјави дека Мадрид без двоумење е подготвен да ги поддржи сите дипломатски напори кои можат да доведат до траен мир и конечен прекин на воените дејства во Украина. Сличен став соопшти и австрискиот канцелар Кристијан Штокер, кој ја нагласи историската важност на одржувањето на отворени комуникациски линии. „Јас секогаш цврсто го поддржувам дијалогот бидејќи секој историски мир започнува со најобичен разговор“, нагласи Штокер.

Висок функционер на Европската Унија потврди дека во изминатите неколку недели навистина имало контакти на ниво на дипломати за да се воспостави основна комуникација со Москва. Сепак, тој појасни дека не станува збор за некакви вистински мировни преговори, туку за рутинско воспоставување канали без суштински дискусии, со единствена цел ЕУ да биде целосно подготвена за моментот кога ќе се создадат реални услови за дипломатија. Односите меѓу Брисел и Москва се наоѓаат во длабок мраз уште од анексијата на Крим во 2014 година, а се практично целосно прекинати од почетокот на инвазијата во 2022 година.

Зеленски во Брисел по заминувањето на Орбан, на маса и мега-буџетот на ЕУ

На самитот во Брисел лично присуствуваше и украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој детално ги информираше европските лидери за тешката ситуација на бојното поле. Ова е негово прво појавување на ЕУ-самит откако поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан, кој со години ставаше вето на помошта за Украина, ја напушти својата функција. Во знак на силна солидарност, ЕУ едногласно ги продолжи економските санкции против Русија за уште 12 месеци, ги отвора пристапните преговори со Киев и одобри огромен заем во вредност од 90 милијарди евра.

Економски теми и буџетски тежини за иднината:
Покрај војната во Украина, европските лидери детално расправаа за економската конкурентност на Унијата на глобалниот пазар и редефинирањето на стратешките односи со Кина. Главната битка се очекува при крајот на самитот, кога на дневен ред доаѓаат клучните преговори за повеќегодишниот буџет на ЕУ за периодот од 2028 до 2034 година. Овој масивен финансиски рамковен план, според првичните проценки, би можел да тежи помеѓу неверојатни 1.000 и 2.000 милијарди евра, околу кои веќе се најавуваат жестоки преговори меѓу земјите кои најмногу уплаќаат во заедничката каса.