Најголемата грешка по убод од крлеж: Зошто никако не смеете веднаш да го фрлите?

Со пристигнувањето на топлите летни денови, нагло расте и бројот на граѓани кои по престојот во природа се соочуваат со убоди од крлежи. Најчестата дилема со која се соочуваат е дали постои реален ризик од инфекција и кога е вистинскиот момент да се направат лабораториски испитувања. Стручњаците од белградската лабораторија „IntroLab“ предупредуваат дека навремената процена на ризикот е од клучно значење за спречување на долготрајни здравствени компликации. Иако повеќето убоди поминуваат без посериозни последици, одредени крлежи се преносители на опасни патогени кои бараат итен медицински третман.

Кои опасни болести ги пренесуваат крлежите?

Крлежите можат да пренесат два исклучително сериозни патогени кои го напаѓаат човечкиот организам:

• Бактеријата Borrelia burgdorferi: Таа е директен предизвикувач на Лајмската болест. Првите симптоми – специфично црвенило околу местото на убодот (кое се шири како прстен), покачена телесна температура, хроничен замор и болки во зглобовите – обично се појавуваат со денови или недели по убодот.
• Вирусот на крлежен менингоенцефалитис (КМЕ): Ова е тешко вирусно заболување кое директно го зафаќа централниот нервен систем. Проблемот е што неговите почетни симптоми лесно можат да се заменат со обичен сезонски грип, поради што дијагнозата често доцни.

Дополнителен ризик претставува фактот што карактеристичното црвенило околу убодот не се појавува кај сите заразени лица, па затоа многумина воопшто не ги поврзуваат подоцнежните тегоби со крлежот.

Златна препорака: Не го фрлајте крлежот по отстранувањето!

Една од најголемите и најчести грешки што ги прават граѓаните е фрлањето на крлежот веднаш откако ќе го извадат од кожата. Отстранетиот крлеж всушност претставува драгоцен дијагностички примерок. Наместо да го фрлите, ставете го во стерилен сад (шишенце за урина) и донесете го во лабораторија во рок од 24 до 48 часа.

Како правилно да го отстраните крлежот: Фатете го со медицинска пинцета што е можно поблиску до самата кожа. Со рамномерен и цврст потег повлечете го нагоре, без вртење или увртување. Строго избегнувајте мачкање со масло, натопување со алкохол или обиди за палење со кибрит пред отстранувањето. Ваквите постапки предизвикуваат рефлексен шок кај крлежот, при што тој ги исфрла своите токсични секрети во крвта на човекот, со што драматично се зголемува ризикот од трансмисија на болеста.

Како и кога да се направат анализите?

Наместо да чекате да се појават првите симптоми, анализата на самиот крлеж може да ви даде брзи одговори. Доколку го зачувате инсектот, во лабораторијата „IntroLab“ може да се изработи сеопфатна PCR анализа на крлежот, која истовремено го открива присуството на бактеријата Borrelia burgdorferi и вирусот на КМЕ. Резултатите од овој напреден тест се готови за само 2 до 3 работни дена.

Доколку поминал одреден временски период или крлежот не е зачуван, се преминува на серолошки анализи на крвта на пациентот:

• IgM тест: Се изработува обично 2 до 4 недели по убодот и неговото присуство укажува на свежа, акутна инфекција.
• IgG тест: Се прави по 4 до 6 недели од убодот и укажува на претходна изложеност на патогенот или долготрајна, хронична инфекција.

👥 Кој е под најголем ризик?
Најизложени на убоди се планинарите, ловците, шумските работници, рекреативците и сопствениците на домашни миленици. Посебно внимание треба да им се посвети на децата кои често не го забележуваат самиот убод. По секој престој во тревната површина, задолжително направете детален преглед на кожата на главата, вратот, пазувите, препоните и пределот зад колената. Навремената реакција ја прави целата разлика ─ Лајмската болест успешно се лекува со антибиотици доколку се открие во ран стадиум.