СТОП ЗА ЗАШТИТАТА: Зошто пратениците не гласаа за електронски алки за насилници?

Собранието стана арена на жестока политичка и морална дебата по одлуката на парламентарното мнозинство да не го поддржи предлогот за воведување електронски алки за сторителите на семејно насилство. Иницијативата, која по вторпат беше поднесена од пратеничката Моника Зајкова (ЛДП), имаше за цел да воспостави систем за рано предупредување кој би ја алармирал жртвата доколку насилникот се приближи до неа, со што директно би се превенирале трагични исходи.

Власта: Идејата е добра, но законското решение е „недоработено“

Од владејачката ВМРО-ДПМНЕ појаснуваат дека нивното одбивање не е насочено против безбедноста на жените, туку против, како што велат, „правно и институционално неосновано решение“. Пратеничката Жаклина Пешевска истакна дека иако предлогот на прв поглед звучи одлично, неговото спроведување во оваа форма би отворило повеќе функционални проблеми отколку решенија. Според мнозинството, потребна е посериозна подготовка на институциите пред ваков механизам да стане законска обврска.

Опозицијата обвинува за морална неодговорност

Од друга страна, предлагачката Моника Зајкова и пратениците од СДСМ, Фатмир Битиќи и Славјанка Петровска, сметаат дека секое одложување е ставање на одговорноста за идните жртви врз грбот на пратениците. „Кога државата одбива механизам што може да превенира и заштити, таа не застанува до жртвата тогаш кога ѝ е најпотребна“, напиша Битиќи на социјалните мрежи. Опозицијата смета дека политичките калкулации превладале над потребата за итна заштита на ранливите категории.

Експертски став: Технологијата како неопходен сојузник на правдата

Разочарување од одлуката изразија и претставници на правната заедница. Адвокатката Катерина Котеска Стисниоска нагласи дека електронските алки се докажан метод во многу европски земји кој на жртвата ѝ дава драгоцено време за реакција. Според експертите, без разлика кој го поднесува предлогот, воведувањето на ваква технологија е неопходен чекор во борбата против родово базираното насилство, кое во Македонија сè уште бележи загрижувачки бројки.

Заклучок: Реформите заглавени во собраниските процедури

Дебатата од 19 март 2026 година уште еднаш покажа дека борбата против семејното насилство честопати станува заложник на политичките препукувања. Додека власта бара „совршено“ законско решение, а опозицијата бара „итни“ мерки, жртвите остануваат без дополнителниот технолошки штит кој би можел да спаси животи. Останува да се види дали најавите за „доработка“ на законот се само изговор за купување време или навистина ќе се понуди сеопфатен систем за заштита во најскоро време.