Швајцарија призна сериозни празнини, воздушната одбрана е под аларм

Швајцарија повеќе не звучи како држава што мирно ја набљудува кризата од дистанца, откако новиот началник на армијата Бенедикт Рос јавно призна дека земјата има сериозни празнини во воздушната одбрана и дека не е подготвена за модерни закани какви што денес се гледаат на Блискиот Исток.

Рос предупреди дека светот станал поопасен, подинамичен и многу понепредвидлив, а најзагрижувачко е што Швајцарија сè уште нема вистински одговор за напади со беспилотни летала и закани од поголема далечина. Неговата проценка беше директна и без разубавување, признавајќи дека токму во овој сегмент земјата практично има сериозен безбедносен јаз.

Ова признание доаѓа во момент кога и швајцарските власти почнуваат да ја менуваат логиката на одбранбеното планирање. Неутралноста и географската позиција веќе не се гледаат како доволна заштита во свет во кој дронови, сајбер-напади и ракетни удари можат за кратко време да ја сменат целата безбедносна слика.

Воздушната одбрана и сајбер-безбедноста стануваат главен приоритет

Швајцарската влада веќе побара од парламентот нов голем одбранбен пакет за 2026 година, вреден околу 3,4 милијарди швајцарски франци. Фокусот е јасен: проширување на копнената воздушна одбрана, подобра заштита од дронови и засилување на способностите во сајбер-просторот.

Во пакетот е вклучена и набавка на германски ракетни системи IRIS-T SLM во вредност од околу 1 милијарда франци, како и дополнителни средства за заштита од мини-дронови. Министерот за одбрана Мартин Пфистер порача дека Швајцарија во моментов не е доволно заштитена од најверојатните видови закани, што практично значи дека државата веќе не може да си дозволи одбранбено темпо од стар тип.

Тоа носи и нова хиерархија на приоритети. Обновата на дел од возниот парк и другите помалку итни ставки сега паѓаат во втор план, барем во следните неколку години, додека парите и вниманието се пренасочуваат кон системи што треба да одговорат на реални современи ризици.

Швајцарија се приближува и до ЕУ на безбедносен план

Паралелно со ова, Берн веќе ја продлабочува и соработката со Европската унија. На почетокот на март, Каја Калас и Игнацио Касис потпишаа заедничка декларација за засилена соработка во надворешната политика и безбедноста, како и рамковен договор што треба да ѝ олесни на Швајцарија учество во цивилни и воени мисии на ЕУ.

Тоа е значаен сигнал за земја што со децении внимателно го чуваше својот неутрален профил. Формално, Швајцарија не се откажува од неутралноста, но практично се движи кон многу потесна координација со европските партнери во време кога кризите веќе не признаваат класични безбедносни граници.

Пораката од Берн е сè појасна: старите претпоставки повеќе не се доволни. Ако заканите се менуваат со ова темпо, тогаш и Швајцарија ќе мора да се менува многу побрзо отколку што беше подготвена досега.