Воен трилер во Швајцарија: Трамп се закани со киднапирање на иранските дипломати, Катар го спасуваше договорот!

Исклучително напрегната, полна со ултиматуми и инциденти на работ на колапс – вака помина првата рунда од историските преговори на високо ниво меѓу САД и Иран кои се одржуваат во неутралната Швајцарија. Иако иранската делегација во еден момент демонстративно го напушти состанокот во знак на бунт против контроверзните пораки на американскиот претседател Доналд Трамп, разговорите сепак продолжија во раните утрински часови во понеделникот благодарение на итната дипломатска интервенција на Катар и Пакистан. Двете страни минатата недела потпишаа рамковен меморандум со цел итно деблокирање на Ормускиот Теснец и започнување на 60-дневни мачни преговори за иранската цивилна нуклеарна програма.

Трамп се закани со киднапирање на преговарачите, Иран одговори: „Зборува од очај“

Вистинскиот хаос во преговарачката сала настана по серијата шокантни објави на социјалните мрежи и телевизиски интервјуа на претседателот Доналд Трамп. Во своето 20-минутно телефонско вклучување на телевизијата „Фокс Њуз“, Трамп отворено се закани со воена интервенција, па дури и со заробување на иранскиот дипломатски тим доколку Техеран веднаш не го отвори Ормускиот Теснец, преку кој транзитира светската нафта. „Можеби ќе го преземеме теснецот ако мораме. Ако не постигнат договор, ќе им наплаќаме премин. Затворете го и ќе останете без држава. Нема ни да се вратите во вашата земја“, брутално порача Трамп.

Иранскиот преговарачки тим поднесе итен официјален протест до посредниците, нагласувајќи дека ваквите изјави директно го кршат пактот за ненапаѓање. Сепак, главниот ирански преговарач, Мохамад Багер Галибаф, ладнокрвно ги отфрли овие зборови:

• Ароганција од очај: Галибаф изјави дека САД се наоѓаат во очајна позиција и дека нивните закани веќе немаат никаков ефект врз Иран;
• Економска офанзива: Дека Техеран е фокусиран на економијата докажува и составот на нивната делегација, во која освен шефот на дипломатијата Абас Арагчи, се наоѓаат и директорите на Централната банка и Националната нафтена компанија;
• Одбивање на протокол: Иранците децидно одбија какво било заедничко фотографирање со американската делегација, предводена од потпретседателот Џеј Ди Венс, Џаред Кушнер и специјалниот пратеник Стив Виткоф.

—

Постигнат прв договор: Комуникациска линија за Ормуз и „ќелија“ за Либан

И покрај реториката на Трамп, четиристраните разговори (САД, Иран, Катар и Пакистан) резултираа со неколку конкретни, иако кревки безбедносни договори. Во Швајцарија е присутен и шефот на нуклеарната агенција на ОН (ИАЕА), Рафаел Гроси, но Иран бара инспекциите да почекаат додека не се решат нафтените санкции.

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи потврди дека е постигнат „значителен напредок“, но предупреди дека Техеран во саботата повторно воспоставил делумна блокада на теснецот во знак на протест бидејќи Трамп му дозволува на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху да го крши примирјето во Либан, каде во саботата загинаа над 30 лица. Наспроти тоа, американскиот министер за енергетика Крис Рајт тврди дека блокадата на Иран нема ефект, бидејќи само во саботата низ теснецот безбедно поминале 67 бродови.

—

Венс со сосема поинаков тон: „Сакаме да свртиме нова страница со Иран“

Интересно е што агресивните и воени изјави на Доналд Трамп се во целосна и дијаметрална спротивност со дипломатскиот и помирлив тон кој во Швајцарија го покажа неговиот потпретседател Џеј Ди Венс.

💬 Изјавата на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс:
„Ваквите преговори секогаш се малку неуредни на почетокот, но претседателот Трамп побара од нас да свртиме нова страница. Сакаме темелно да го промениме нашиот однос со народот на Иран и да му подадеме рака. Соединетите Американски Држави се комплетно подготвени за суштинска трансформација на односите, но под еден услов – доколку иранското раководство е подготвено да се откаже од понатамошно поттикнување на регионална нестабилност и од своите долгорочни амбиции за развој на нуклеарно оружје. Прашањето пред нас е едноставно: Можеме ли да свртиме нова страница заедно?“

Сепак, републиканскиот сенатор Линдзи Греам, кој е близок сојузник на Трамп, веднаш по првиот ден испрати брутално предупредување – доколку преговорите пропаднат до крајот на неделата, САД со чиста воена сила ќе го преземат Ормускиот Теснец и целосно ќе го уништат Иран.