Европа му врти грб на Трамп, Франција Италија и Шпанија повлекоа јасна линија

Сè поголем отпор во Европа кон американско-израелските воени операции против Иран отвора нова пукнатина меѓу Вашингтон и дел од неговите најважни сојузници, а најновите потези на Франција, Италија и Шпанија покажуваат дека ова веќе не е тивко несогласување, туку видлива политичка дистанца.

Според информациите што ги објави Reuters, Франција не дозволила прелет на авиони што пренесувале американски воени залихи кон Израел, додека Италија минатата недела не дозволила американски авиони да слетаат во базата Сигонела на Сицилија без претходно одобрение од владата во Рим. Шпанија, пак, отиде најдалеку и го затвори својот воздушен простор за американски летови поврзани со нападите врз Иран. Овие одлуки јасно покажуваат дека дел од европските држави не сакаат нивната инфраструктура да биде дел од конфликтот.

Трамп удри по сојузниците, Европа враќа со дистанца

Американскиот претседател Доналд Трамп реагираше остро и јавно. Тој ја нападна Франција поради одбивањето да дозволи прелет и порача дека САД ќе го запаметат тој потег. Reuters наведува и дека Трамп ги критикувал европските партнери поради недоволната поддршка, а во поширокиот контекст овие несогласувања се претвораат во отворен трансатлантски судир околу тоа кој ќе ја носи тежината на воената ескалација со Иран.

Од европска страна, аргументот е јасен: не сите влади сакаат да бидат вовлечени во војна што не ја сметаат за своја. Италијанската премиерка Џорџа Мелони уште претходно порача дека нејзината држава „не е во војна и не сака да влезе во војна“, иако формално не го прекинува сојузништвото со Вашингтон. Тоа значи дека Рим не ја руши врската со САД, но истовремено испраќа сигнал дека учеството во оваа криза има црвени линии.

Шпанија е најгласна, Франција и Италија дејствуваат повнимателно

Шпанскиот премиер Педро Санчез е најотворениот европски критичар на операцијата против Иран и неговата влада веќе повлече неколку јасни ограничувања за американското користење на шпанскиот простор. Франција и Италија формално настапуваат повоздржано, но нивните конкретни одлуки на терен покажуваат дека и тие не сакаат автоматски да бидат логистички дел од американската стратегија.

Токму затоа веста не е само за три одвоени национални одлуки. Ова е приказна за пошироко европско оттурнување од воена логика што дел од континентот ја смета за правно, политички и стратешки ризична. Ако овој тренд продолжи, НАТО и односите меѓу САД и Европа би можеле да влезат во уште понеудобна фаза, во која формалното сојузништво ќе остане, но практичната поддршка ќе станува сè послаба.