19.000 трепкања дневно не се случајност: Еве што му се случува на видот кога предолго гледате во телефон

Трепкањето е една од оние автоматски функции на организмот за кои речиси никогаш не размислуваме, иако очите без него би биле многу поизложени на сушење, нечистотии и иритации. Додека гледаме во светот околу нас, капаците постојано се спуштаат и подигаат, одржувајќи го окото влажно и помагајќи му да остане заштитено.

Колку често се случува тоа? Просечниот човек трепка меѓу 15 и 20 пати во минута, што, зависно од времето поминато во будна состојба, може да значи приближно 14.400 до 19.200 трепкања во текот на еден ден. Кога бројката ќе се пресмета на подолг период, станува навистина впечатлива – тоа се стотици илјади трепкања годишно и милиони во текот на животот.

Иако едно трепкање трае само околу 0,1 до 0,4 секунди, неговата функција е многу поголема од едноставното затворање на очите. Со секое трепкање се распоредува солзниот филм по површината на окото, се отстрануваат ситни честички и се одржуваат условите неопходни за нормално функционирање на рожницата.

Зошто воопшто трепкаме?

Трепкањето е еден од природните механизми со кои организмот го штити видот. Кога капаците се затвораат, тие помагаат да се отстранат ситната прашина, остатоците од солзи и изумрените клетки од површината на окото. Истовремено, солзниот филм повторно се распоредува и ја одржува површината на окото влажна.

Ова е особено важно за рожницата, која нема сопствени крвни садови. Таа добива кислород и дел од потребните хранливи материи преку солзниот филм, кој се распоредува со трепкањето. Затоа редовното трепкање не е безначајна навика, туку суштински дел од природната заштита на окото.

Што се случува кога забораваме да трепкаме?

Кога трепкаме премногу ретко, солзниот филм не се обновува доволно често, па површината на окото почнува да се суши. Тоа може да доведе до чувство на печење, иритација, непријатност и заматен вид, а акумулирањето нечистотии дополнително може да го зголеми ризикот од иритации и инфекции.

Рожницата може да отекува и за време на спиењето, но по будењето и повторното редовно трепкање состојбата нормално се враќа во рамнотежа. Проблемот настанува кога во текот на денот долго време го ограничуваме природниот ритам на трепкање, особено во ситуации кога интензивно се концентрираме.

Телефонот и компјутерот можат да го променат ритамот на трепкање

Еден од најчестите современи предизвици за очите е долгото гледање во дигитални екрани. Кога сме концентрирани на телефон, компјутер или друга екранска содржина, природниот ритам на трепкање може значително да се намали. Во доставениот материјал се наведува дека при гледање во екран луѓето можат да трепкаат и до 66 проценти помалку од вообичаено.

Последицата често се чувствува кон крајот на денот: очите печат, се јавува чувство на песок или туѓо тело во окото, а видот може привремено да стане заматен. Наместо веднаш да се припише секоја ваква непријатност на диоптријата, важно е да се земе предвид и времето поминато пред екран, како и тоа колку често трепкаме додека сме концентрирани.

Како да им олесните на очите?

Постојат неколку едноставни навики што можат да помогнат доколку долгото гледање во екран ви создава непријатност. Една од најпознатите е правилото 20-20-20: на секои 20 минути треба да го тргнете погледот од екранот и најмалку 20 секунди да гледате во предмет или точка оддалечена околу 6 метри.

• Трепкајте свесно: ако долго работите пред екран, повремено потсетете се намерно да трепнете неколку пати.
• Правете паузи: редовното оддалечување од екранот им дава можност на очите да се одморат.
• Внимавајте на осветлувањето: приспособете ја светлината и контрастот на екранот и намалете го одблесокот.
• Вештачки солзи: при изразена сувост, капки за очи можат да помогнат, но изборот на препарат е најдобро да се усогласи со лекар или фармацевт.
• Намалете го времето пред екран: особено во вечерните часови, кога очите веќе се заморени од целодневна работа.

А што ако трепкате премногу?

Промената не оди секогаш во насока на поретко трепкање. Кај некои луѓе капаците почнуваат да се затвораат многу почесто, што може да биде непријатно, но во најголем број случаи не значи дека станува збор за сериозен здравствен проблем.

Честа причина може да биде едноставна иритација – честичка во окото, алергија, сувост, гребнатинка на рожницата или воспаление на капакот. Заморот и долготрајното користење екран исто така можат да придонесат, а промените во видот, вклучително и несоодветната диоптрија, можат да бидат дополнителен фактор.

Стресот, анксиозноста и заморот исто така можат да влијаат врз зголеменото трепкање, кое кај некои луѓе може да стане навика или да биде поврзано со грч на мускулите. Поретко, честото трепкање може да се појави во контекст на одредени невролошки состојби, особено кога е придружено со други симптоми.

Кога промената во трепкањето не треба да се игнорира?

Иако променетиот ритам на трепкање најчесто не е причина за паника, одредени дополнителни симптоми се сигнал дека е потребна медицинска проценка. Особено внимание треба да се обрне ако се појават црвенило, прекумерно солзење, чешање, печење, болка, чувствителност на светлина, секрет или оток.

Преглед е особено важен и ако промената во трепкањето се појавила по повреда на окото или ако истовремено има проблеми со рамнотежата и координацијата, грчеви во други мускули или тикови кај децата. Во такви ситуации не треба да се претпоставува дека причината е само замор од телефонот или компјутерот.

Очите можеби работат автоматски, но тоа не значи дека треба да ги игнорираме нивните сигнали. Доволно трепкање, редовни паузи од екраните и внимание на симптомите се едноставни навики со кои можеме да придонесеме за поголема удобност на очите во текот на денот.